Mactán, Filipinas
“En mala hora me puido a soberbia”, debeu de pensar Fernão de Magalhães o 27 de abril de 1521 mentres tentaba alcanzar a praia de Mactán, suando debaixo da armadura metálica, coa auga por encima dos xeonllos e rodeado cada vez por máis indíxenas espidos e anoxados. Despois de case dous terribles anos de travesía nos que ata el mesmo chegara a dubidar da súa intuición, conseguira atopar, moito máis ao sur do que cría, un paso entre o océano Atlántico e o Gran Mar do Sur, tal e como lle prometera ao rei de España, Carlos I. Gozaba por fin de credibilidade, de autoridade sobre a súa levantisca tripulación e mesmo de felicidade, se é que era capaz de sentila. A descuberta do novo paso cara as Illas das Especias garantíalle gloria eterna e fortuna sen fin para el e os seus descendentes, o que compensaba o odio que por el sentirían no seu natal Portugal, que abandonara farto dos desplantes do rei Manuel I. Magalhães era, cando chegou ás Filipinas, un home no cumio da súa vida.
Pero gañoulle o carácter. Amante dos golpes de man (coma o que dera meses antes, en Puerto San Julián, desactivando unha rebelión dos capitáns das outras naves ao seu mando, decapitando ao principal responsable e deixando na fría terra dos patagóns a outros dous) e calculador paciente, Magalhães deixouse levar por unha vez polas présas. Aconsellado por un cacique local da illa de Cebú, decidiu atacar o seu rival o rei de Mactán, de nome Lapu-Lapu, convencido de que unha vitoria espectacular deixaría os indíxenas sometidos para sempre á coroa castelá. Tiña que ser un triunfo inapelable, así que decidiu encabezar unha expedición con só medio cento de occidentais, apoiada pola terrorífica artillería das naves que aínda conservaba, para demostrar a diferenza de forzas entre os dous mundos. Non contaba con que o escaso calado lle impediría achegar os barcos o suficiente como para bater a costa, nin que as ondas obrigarían aos expedicionarios a saltar das chalanas cando aínda a auga lles chegaba pola cintura.
Así que alí estaba agora, enterado por fin de que os indíxenas descubriran que os brancos non eran inmortais, cuberto por unha chuvia de frechas venenosas, lanzas, pedras e paos, ordenando por fin a retirada dos seus homes na primeira derrota europea no Pacífico, mandándolles subir de volta nas lanchas mentres el recibía un, dous, dez golpes, caendo na beira da praia. Baixo as lanzas que reducían a súa carne a papas debeu ter pouco tempo para pensar en que outros se apoderarían das riquezas, da fama e da gloria, e mancharían de paso o seu nome para sempre.
No sitio no que morreu Magalhães existe hoxe un monumento que o recorda, vixiado desde moi cerca por unha estatua de Lapu-Lapu, cimitarra na man, por se acaso.
Foto: GNU Wng
